Potamitis Logo
  • 3
    Το γάλα είναι η πρώτη και σημαντικότερη τροφή του ανθρώπινου οργανισμού, αφού συνδυάζει υδατάνθρακες, πρωτεΐνες και λίπος με μια σειρά από βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.
  • 5

    Τρώτε απεριόριστες ποσότητες λαχανικών και φρούτων με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη , μην παραλείπετε όμως να τις συνδυάζετε με πρωτεΐνες.

  • 1
    Νερό το αναντικατάστατο! Παρά τα όσα έχουν ειπωθεί εναντία στο νερό είναι σημαντικό να κρατάμε τον οργανισμό ενυδατωμένο. Προσπαθήστε να πίνετε τουλάχιστον οκτώ ποτήρια ημερησίως – και ελάχιστο αλκοόλ
  • 6

    Έχει αποδειχθεί ότι η κατανάλωση μίας μερίδας σαλάτας ημερησίως, αυξάνει τα επίπεδα βιταμινών και αντιοξειδωτικών, τα οποία βοηθούν στην καταπολέμηση των ασθενειών.

  • 8

    Προτιμήστε τα «καλά» λίπη, όπως αυτά του ελαιόλαδου, των ξηρών καρπών και των λιπαρών ψαριών. Τα λίπη αυτά ενεργοποιούν το ανοσοποιητικό σύστημα και προλαμβάνουν τις φλεγμονές.

  • 4
    Τα καρύδια αποτελούν μια από τις καλύτερες πηγές ω-3 λιπαρών οξέων στη φύση. Μια χούφτα καθαρισμένα καρύδια, εμπεριέχουν 2,5 γρ. ω-3 λιπαρών οξέων και αποδίδουν 185 θερμίδες.
  • 7

    Μη φοβάστε τα αυγά. Είναι μια τροφή πλούσια σε πρωτεΐνες και άλλες σημαντικές θρεπτικές ουσίες. Τρώτε μέχρι και 3 αυγά την βδομάδα.

  • 2
    Καλή Γεύση Χωρίς Αλάτι: Μαγειρέψτε τα όσπρια σας το κοτόπουλο, το κρέας ή το ψάρι με πολλά μπαχαρικά όπως σκόρδο, κρεμμύδι, curry, θυμάρι, ρίγανη ή ginger
Alexia Logo

Potamitis Gastroenterology & Nutrition

Δρ Γιώργος Σ. Ποταμίτης
Fellow of European Board of
Gastroenterology and Hepatology
Email: Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
www.potamitis.com.cy

Η λιπώδης διήθησις του ήπατος ορίζεται ως η εναπόθισις λιποσταγονιδίων στο ήπαρ που κυρίως αποτελείται απο τριγλυκερίδια.
Όταν αυτή η λιπώδης διήθησις εκφράζεται με φλεγμονώδη αντίδραση των ηπατικών κυττάρων τότε ονομάζεται στεατοηπατίτιδα σε αντίθεση με την στεατοηπατίτιδα που οφείλεται στο αλκοόλ, φλεγμωνόδη αντίδραση που προέρχεται από την αιθανόλη επειδή η λιπώδης διήθησις δεν σχετίζεται με την συστηματική λήψιν αλκόολ ονομάζεται Μη αλκοολική Λιπώδης διήθησις του ήπατος (NAFTLD) και επί υπάρξεως φλεγμονής μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH).
Το 1980 ο όρος μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα εισήχθη για πρώτη φορά απο τον Ludaig και τους συνεργάτες του επιδιώκοντας να υποδηλώσουν ότι πρόκειται
• Για χρόνιαν Ηπατική Νόσο που παρουσιάζει ενζυματική δραστηριότητα
• Έχει ιστολογικά χαρακτιριστικά της αλκοολικής ηπατίτιδας.
Να σημειώσουμε όμως ότι η NASH σχετίζεται με λιπώδες ήπαρ αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιάση ιστολογικές αλλοιώσεις ακόμη και με την απουσία σημαντικής ενοπόθεσις λιπιδίων.
Για να παρουσιαστεί NASH συμβαίνουν διάφορες διεργασίες με κεντρικό ρόλο την αντίσταση στην Ινσουλίνη.
Πολλές μελέτες έχουν δείξει επίσης το ρόλο Μικροβιώματος του εντέρου στην παθογένεση της NASH.
Στις περιπτώσεις NASH που παρατηρείται κυρίως σε μη παχύσαρκα άτομα φαίνεται ότι υπάρχει γονιδιακή προδιάθεση.
Υπάρχουν πολλοί προδιαθεσικοί παράγοντες που οδηγούν σε NASH

picture 1                         Picture2          

Ως επίσης και φάρμακα

Picture3

Κύριοι όμως προδιαθετικοί παράγοντες είναι:
• Παχυσαρκία
• Σακχαρώδης Διαβήτης
• Η Υπερλιπιδαιμία
• Χειρουργικές επεμβάσεις ΓΕΝ (bypass surgery)
Η NAFDL είναι ηπατική εκδήλωσης του μεταβολικού συνδρόμου που σχετίζεται με την αντίσταση στην Ινσουλίνη.
Μάλιστα μελέτες έδειξαν ότι άτομα με NAFDL-NASH με παθολογικά ένζυμα ήπατος (γGT, SGPT) διατρέχουν κίνδυνο ανάπτυξις διαβήτου τύπου 2 ανεξάρτητα άλλων προδιαθετικών παρογόντων ώς επίσης έχουν υψηλή συχνότητα εμφάνισης Καρδιαγγειακής νόσου.

Picture4

Κλινική Εικόνα
Λαμβάνοντας το ιστορικό δεν αναφέρουν οι ασθενείς οποιοδήποτε σύμπτωμα. Σε προχωρημένη νόσο πιθανόν να παρουσιάζουν αδυναμία, εύκολη κόπωση, ελαφρόν άλγος στο δεξιόν υποχόνδριο.
Κατά την κλινική εξέταση δεν παρουσιάζουν ευρήματα εκτός και εαν έχουν αναπτύξη Κίρρωση του ήπατος.
Διαφορική διάγνωσις θα πρέπει να γίνη
• Αλκοολική Ηπατίτιδα
• Ιογενή Ηπατίτιδα
• Φαρμακευτική Ηπατίτιδα
• Κίρρωση Ήπατος
• Αυτοάνοσο Ηπατίτιδα
Σπανιότερον από
• Κοιλιοκάκη
• Νόσο του Wilson
• Alpha-1- antitrypsin def
• Νόσο του θυροειδούς
• Αιμοχρωμάτωση
• ΠΧ Κίρρωση
• ΠΣ Χολαγγειϊτιδα
• Τοξικότητα απο Vit A
• Λιπώδη διήθηση του Ήπατος κατα την κύηση
Η Διερεύνηση περιλαμβάνει ηπατικόν έλγχο, έλεγχο λιπιδίων, Σίδηρον ορού, Αυτοάνοσο Ηπατίτιδα profile, Άλλες Ιογενείς Ηπατίτιδες κυρίως Hepatits C, γι’ άλλα στοιχεία Μεταβολικού Συνδρόμου.
Η διάγνωσης εδραιώνεται με την βιοψίαν Ήπατος που κυρίως ενδείκνυται εαν άλλες απεικονιστηκές μεθόδοι όπως το U/S το MRI και FIBROSCAN δεν μας βοηθούν επαρκώς και για να αποκλείσουμε Κίρρωση του ήπατος. Χρήσιμο είναι επίσης το steato test.
Η βιοψία του ήπατος είναι ο μόνος τρόπος σίγουρης διάγνωσης όπου διαγνώσκεται η στεάτοση, η σοβαρότητα της φλεγμονής, το ballooning, ο βαθμός της ίνωσης

Θεραπευτική αντιμετώπιση
• Αντιμετωπίζουμε την νόσο που οδήγησε στην στεάτοση-στεατοηπατίτιδα.
• Αντιμετωπίζουμε τις συνυπάρχουσες παθολογικές καταστάσεις.
• Συστήνουμε απώλεια βάρους και αποφυγή του αλκοόλ.
• Συστήνουμε ειδικό διατολόγιο-Μεσογειακή δίαιτα.
• Συστήνουμε άσκηση
Χορηγούμε φάρμακα υπολιπιδαιμικά (στατίνες), για αντίσταση στην Ινσουλίνη, προβιοτικά.
Η VitE βελτιώνει την ιστολογική κατάσταση.
Το Ursodeoxycholic acid βελτιώνει βιοχημικά.
Ο συνδυασμός VitE και pioglitazone βελτιώνει ιστολογικά και βιοχημικά ως επίσης σε περίπτωση παχύσαρκίας οι βαριατρικές επεμβάσεις βελτιώνουν ιστολογικά και βιοχημικά το Ήπαρ.
Προπεινόμενος αλγόριθμος αντιτώπιση NASH στην Κλινική Πράξη.

Picture7

Σημαντικό ερώτημα εαν είναι χρήσιμο το Screening με Fibroscan.
Η NASH είναι πλέον κλινική οντότητα που πρέπει να διαγνώσκεται ως σοβαρή πάθησις και είναι απαραίτητο να παρεμβαίνουμε θεραπευτικά με όλους τους διαθέσιμους τρόπους.

Picture6

Βιβλιογραφία

1 Younossi ZM, Reyes MJ, Mishra A, Mehta R, Henry L.
Systematric review with ,meta –analysis: non – alcoholic
Steatohepatititis – a case for personalized treatment based on
Pathogenic targets. Aliment Pharmacol Ther 2014;39:3-14.

2 Sanyal AJ, Friedman SL, McCullough AJ, et al. Challenges and
opportunities in drug and biomarker development for
nonalcoholic steatohepatitis: findings and recommendations from
an American Association Joint Workshop. Hepatology 2015;
61: 1392-405

3 Angulo P, Kleiner DE Dam – Larsen S et al. Liver fibrosis, but no
0ther histologic features, is associated with long-term outcomes of patients
with nonalcoholic fatty liver disease. Gastroenterology 2015; 149:389-97.

4 Angulo P, Keach JC, Batts KP, Lindor KD. Independent predictors
Of liver fibrosis in patients with nonalcoholic steatohepatitis.
Hepatology 1999; 30: 1356-62.

5 Wong VW, Wong GL , Choi PC, et al. Disease progression of
non – alcoholic fatty liver disease: a prospective study with paired
liver biopsies at 3 years. Gut 2010;59:969-74.

6 Kleiner DE, Brunt EM, Van Natta M, et al. Design snd validation of
A histological scoring system for nonalcoholic fatty liver disease.
Hepatology 2005; 41: 1313-21.

7 Wong VW, Wong GL, Tsang SW, et al. Metabolic and histological
features of non –alcoholic fatty liver disease patients with different
serum alanine aminotransferase levels. Aliment Pharmacol Ther
2009; 29: 387-96.

8 Boettcher E, Csako G Pucino F, Wesley R, Loomba R.
Meta – analysis: pioglizatone improves liver histology and fibrosis in
patients with non –alcoholic steatohepatitis. Aliment Pharmacol Ther
2012; 35:66 -75.

9 Singh S, Khera R, Allen AM, Murad MH, Loomba R.
Comparative Effectiveness of pharmacological interventions for
nonalcoholic steatohepatitis: a systematic review and network
meta-analysis. Hepatology 2015; 62: 1417-32.

10 Miller ER 3rd, Pastor –Barriuso R, Dalal D, Riemersma RA, Appel LJ,
Guallar E. Meta- analysis: high –dosage vitamin E supplementation may
increase all-cause mortality. Ann intern Med 2005;142: 37-46

11 Arterburn DE, Olsen MK, Smith VA, et al. Association between bariatric
urgery and long- term survival. JAMA 2015; 313: 62-70.

12 Athyros VG, Katsiki N, Karagiannis A, Mikhailidis DP. Statins and
non-alcoholic steatohepatitis. J Hepatol 2016; 64: 241-42.